"Verdroging en verzilting in de Moervaart is een sterk toenemend probleem."

De controle op watercaptatie uit de Moervaart blijkt de voorbije jaren zo goed als onbestaande. Dat blijkt uit antwoorden van minister De Ridder op schriftelijke vragen van Groen-parlementslid Mieke Schauvliege. Net tijdens droge periodes, wanneer elke druppel telt, laat het toezicht het volledig afweten. Groen spreekt van een onaanvaardbare situatie.

“Water is een schaars goed in Vlaanderen,” zegt Mieke Schauvliege. “Toch kijkt de Vlaamse Waterweg weg terwijl er water wordt opgepompt zonder degelijke opvolging. Dat is niet alleen kortzichtig, het is ronduit onverantwoord. Nochtans is verdroging en verzilting in de Moervaart een sterk toenemend probleem.”

Bovendien wordt niet geëvalueerd waar captatiepunten zich bevinden. Op sommige locaties leidt dat tot verkeershinder en schade aan het wegdek — kosten die vandaag niet eens verhaald kunnen worden aan de veroorzakers door het gebrek aan controle. Intussen kampt de Moervaart steeds meer met verzilting. Door zoet water te onttrekken dringt het zout water steeds verder door op de Moervaart van het kanaal Gent-Terneuzen.

Cijfers kloppen niet met de realiteit

Volgens de officiële cijfers zijn er de afgelopen vier jaar amper twee vergunningen en achttien meldingen voor watercaptatie in de Moervaart geregistreerd. Samen goed voor maximaal 12.000 m³ water — ongeveer vijf olympische zwembaden. Opvallend: er werd geen enkele overtreding vastgesteld.

Voor MeerdanGroen Lokeren is dat totaal ongeloofwaardig. “Tijdens droogteperiodes zien buurtbewoners dagelijks van zonsopgang tot zonsondergang tankwagens aanschuiven om water op te pompen,” zegt Christine Vervaet van Groen Lokeren. “Wie hier beweert dat alles binnen de lijntjes verloopt, sluit bewust de ogen voor wat er écht gebeurt of versluiert eigenbelang.”

Naast overlast voor de buurt en vernieling van de historische omgeving, is watercaptatie uit de Moervaart door industriële landbouwbedrijven de medeveroorzaker van verzilting (zout worden van het water) van de waterloop, met schade voor plant, dier en mens. In droge periodes is er niet voldoende water in het Kanaal Gent Terneuzen en is het waterpeil van de Moervaart te laag om water naar het kanaal te laten stromen. Watercaptatie trekt het zoute water echter in de Moervaart.

“In 2022 werd onze geloofwaardigheid in twijfel getrokken door het lokale bestuur toen we deze bezorgdheid aankaartten, nu is de harde realiteit doorgedrongen maar ontbreken gepaste handelingen.”

Geen plan, geen overleg, geen grip

De situatie wordt nog schrijnender: een beloofd spreidingsplan bestaat niet, en overleg tussen de Vlaamse Waterweg, lokale landbouwers, buurtbewoners en lokaal bestuur bleef uit. Intussen groeit de overlast voor omwonenden. Sinds de droge zomer van 2022 trekken buurtbewoners met regelmaat van de klok aan de alarmbel bij het lokale bestuur en de Vlaamse Waterweg.

Buurtbewoners begrijpen niet dat uit het antwoord van de minister op de vraag van Schauvliege blijkt dat er geen gekende problemen zijn rond de Lokerse captatiepunten. Hier schort duidelijk iets aan de communicatiedoorstroming.

Groen eist dringend actie. In het Vlaams Parlement wil de partij werk maken van digitale meters op captatiepunten, zodat elke waterafname exact wordt geregistreerd. Lokaal zal MeerdanGroen Lokeren aandringen op onmiddellijk overleg en bijkomende controles, onder meer door de politie.

“Dit is geen detaildossier,” besluit Schauvliege. “Dit gaat over hoe we omgaan met water in tijden van droogte. Wie daar vandaag laks mee omspringt, betaalt morgen de prijs.”